جانوسلي آدينا بير باخيش (وجه تسميه جانوسلي)
+ به یه ن
يازار: اَمــراه
قانون هماهنگي اصوات در تركي:
اين قانون مانند قالبي است كه پيكره ي زبان تركي آذري در آن قرار دارد. مثال آن ساده است. در زبان تركي آذري ما كلماتي مانند "كوچه لر" و يا "ائولر" داريم و هرگز نميگوييم "كوچه لار" و يا "ائولار". يا براي مثال كلمه "قارداشلار" را داريم كه هرگز "قارداش لر" به كار نميبريم. توالي اين صداها تابع قانون خاصي است كه به آن آهنگ قانونو ميگويند. اين قانون بر روي تمامي كلمات موجود در زبان آذري اعمال ميشود فلذا اين زبان را داراي آهنگي خاص ميكند. از آنجا كه پسوند "لو" در كلمه "جانويسلو" نيز تركي الاصل ميباشد، پس بايد تابع قوانين اين زبان قرار گيرد. مانند كلمه "آباجالو" كه در گفتار مردم منطقه به صورت "آباجالي""abacalı" تلفظ ميگردد. همچنين "جانوسلو" در زبان مردم به صورت "جانوسلي""canveslı" گفته ميشود. پس "جانوسلي" از نظر لغوي و املايي و فولكلور از "جانوسلو" درستتر است.
وجه تسميه:
براي اين نام ميتوان وجه تسميه هاي متفاوتي در نظر گرفت.
1- اولين وجه تسميه اين است كه در 100 تا 120 سال پيش اين روستا، مسيحي نشين بوده و در اثر زلزله ويران ميگردد و مسلمانان پس از كوچ و يا مرگ اهالي مسيحي اين روستا، در آن ساكن ميشوند. همچنين در اين روستا (ننه مي رم اوجاغي) و روستاي بالا دست (روستاي كيلسه) اماكن مقدس مسيحيان قرار دارند و در روستاي پايين دست آن يعني بوزوج شماري از مسيحيان ساكن هستند. با توجه به اين نظريه "جانويس" بايد منشاء آشوري و يا ارمني داشته باشد. اما من در مورد اين نام از اهالي آشوري چيزي نشنيده ام. در تحقيقات آينده اين مطلب روشنتر خواهد شد.
2- وجه تسميه دوم اين است كه اين نام احتمالا تركيبي بوده باشد از "جان+وج" يا "خان+وج"، و در اثر كثرت استعمال به صورت "جانوس" تبديل شده است. زيرا نام روستاي پايين دست كه تقريبا به اين روستا چسبيده و در قديم يك روستا محسوب ميشده اند، "بوزوج = بوز(بيز) + وج" است. "واج" يا "وج" از پسوندهاي مشهور و قديمي تركي است چنان كه تركان پيامبر را "يالواج" گويند و همچنين در توابع اورميه روستاهايي با اين پسوند زيادند مانند "آل+واج=آلواج" ،"آبا+واج+آ+ لو=آباجالو"، "بالان+واج=بالانج"، "حل+واج = حلج"، "ساري+واج+ا+لو=ساريجالو"، "ديز(دوز)+واج=ديزج"، "قارا+واج+ا+لو=قاراجلو". پس نام "جانوسلو" تركيبي است به صورت "جان(خان) + واج+لو". همانطور كه كلمه "بوزوج" در اثر استعمال به "بوزوه" تغيير پيدا كرده، احتمالا "جان وج" نيز در اثر استعمال به "جان وس" تغيير شكل داده است يا احتمالا "جانوس" تلفظي آشوري از "جانوج" ميباشد. به خصوص كه مخرج اداي "ج" و "س" در تركي تقريبا يكسان است. اكنون تنها كلمه "جان" ميماند كه اين حرف يا به صورت "جان" بوده يا به صورت "خان" بوده يا به صورت "قان" بوده است. ليكن نميتوان معناي دقيق آنرا مشخص كرد ولي ميتوان فهميد كه "جان وج" با "بوز وج" بي ارتباط نيست.
نتيجه گيري:
كلمه "جانوسلو" يا به صورت درستتر "جانوسلي"، يا داراي ريشه اي تركي است و يا آشوري.
اين نام از نظر تركي احتمالا به معني "مكان نزول جان" يا "مكان حضور خان" يا "مكان جاري شدن خون" است. به نظر من ريشه تركي آن صحيح تر از ريشه آشوري آن است و ارتباط لغوي آن با اسامي ديگر روستاهاي اروميه (مانند آلواج و بوزوج و ديزج) قويتر است.
به هر حال اين نام امروز مورد استفاده مردم قرار دارد و شكل صحيح آن با توجه به قواعد زبان تركي "جانوسلي" ميباشد. پس نوشتن آن به صورت "جانوسلو" يا "جانويسلو" در جرايد، كتابها و غيره اشتباه است.
بؤلوم : دبلر و تاريخ
یازار : امــــراه